Artrose als beroepsrisico: de fysieke kant van het vak van Pro Domme

Wie jarenlang als professionele Meesteres werkt, weet dat het vak lichamelijk veel meer vraagt dan buitenstaanders waarschijnlijk vermoeden. Op een foto ziet men de hoge laarzen, het korset, de zweep en een Dame die schijnbaar moeiteloos de ruimte beheerst. Wat je op die foto niet ziet, zijn de uren die zij op haar benen staat, de kracht die ze vanuit haar schouders en rug gebruikt en de soms behoorlijk onhandige houdingen waarin ze terechtkomt omdat haar sub nu eenmaal precies dáár vastgebonden ligt.

Een goede sessie kan fysiek behoorlijk intensief zijn. Zeker wanneer je dit werk jarenlang en meerdere keren per week doet. Knieën, heupen, enkels, rug, schouders, ellebogen en handen krijgen heel wat te verduren. Wie daar op jongere leeftijd nauwelijks iets van merkt, kan jaren later ineens ontdekken dat het lichaam wel degelijk een boekhouding heeft bijgehouden.

Een fysiek beroep, al noemen we het zelden zo

We praten binnen ons vak veel over mentale belasting. Over grenzen bewaken, verantwoordelijkheid dragen, alert blijven en voortdurend kunnen anticiperen op degene die aan onze zorg is toevertrouwd. Over de lichamelijke belasting praten we veel minder. Toch hoort die er net zo goed bij.

Denk alleen al aan impactplay. Een flogger, cane of zweep hanteren lijkt misschien eenvoudig, maar wie langere tijd gecontroleerd en nauwkeurig slaat, gebruikt voortdurend dezelfde spieren en gewrichten. De beweging komt afhankelijk van het instrument uit vingers, pols, elleboog of schouder en soms uit een combinatie daarvan. Bovendien sta je ondertussen vaak langere tijd in dezelfde positie.

Bondage kent weer een andere belasting. Bukken, knielen, om iemand heen werken, kracht zetten, touw aantrekken en vervolgens weer overeind komen. Bij medical play kan langdurig voorovergebogen werken belastend zijn. Bij immobilisatie ben je soms minutenlang bezig iemand zorgvuldig in positie te krijgen. Zelfs iets ogenschijnlijk eenvoudigs als het aantrekken van laarzen met high heels en daar vervolgens een paar uur op rondlopen vraagt iets van je lichaam.

Die prachtige laarzen hebben wel een prijs

Extreem hoge hakken horen voor veel Pro Dommes bij het beeld dat zij neerzetten. Ze veranderen je houding, je manier van lopen en soms zelfs hoe je je voelt wanneer je een ruimte binnenkomt. Dat betekent niet dat hoge hakken automatisch artrose veroorzaken. Daarvoor is het wetenschappelijke bewijs niet overtuigend genoeg.

Wel veranderen hoge hakken de biomechanica tijdens het staan en lopen. Wanneer je dat combineert met uren staan, draaien, bukken en kracht zetten, is het niet vreemd wanneer knieën, voeten, enkels of rug op een gegeven moment beginnen te protesteren.

Daar zit bovendien een valkuil. Pijn hoort in onze wereld immers bij degene vóór ons te liggen. Wij zijn degene die rechtop staat. Wij hebben de controle. Even op een stoel gaan zitten omdat je knie, heup of enkel pijn doet, past misschien niet bij het beeld dat je van jezelf als Meesteres hebt opgebouwd. Totdat je lichaam besluit dat het daar niets over te zeggen heeft.

Artrose is meer dan een beetje slijtage

Artrose wordt in de volksmond vaak slijtage genoemd, maar daarmee doe je de aandoening eigenlijk tekort. Bij artrose verandert het hele gewricht. Het kraakbeen wordt dunner en minder glad en ook het bot kan in de loop van de tijd veranderen. Pijn en stijfheid zijn bekende klachten en een gewricht kan uiteindelijk minder goed beweeglijk worden.

Er bestaat niet één oorzaak. Leeftijd speelt een rol, erfelijke aanleg kan meespelen, eerder letsel aan een gewricht verhoogt het risico en ook lichaamsgewicht kan bij sommige gewrichten van invloed zijn. Daarnaast weten we dat jarenlange zware lichamelijke belasting bij bepaalde vormen van artrose een risicofactor kan zijn.

Daarmee kun je niet stellen dat het beroep van Pro Domme artrose veroorzaakt. Daar is voor zover bekend geen specifiek onderzoek naar gedaan. Maar ons werk bevat wel degelijk vormen van lichamelijke belasting die ook in onderzoek naar andere beroepen worden beschreven. En dat maakt het interessant om er binnen onze beroepsgroep over na te denken.

Het moment waarop je lichaam niet meer vanzelfsprekend meewerkt

Het vervelende van artrose is dat het niet noodzakelijk van de ene op de andere dag begint. Eerst is er misschien alleen wat stijfheid wanneer je opstaat. Een knie die na een lange dag zeurt. Een schouder die de volgende ochtend laat weten dat die uitgebreide impactsessie toch iets intensiever was dan gedacht.

Je past je ongemerkt aan, wisselt iets vaker van hand, gaat anders staan, vermijdt een bepaalde beweging en trekt die prachtige laarzen pas vlak voor de afspraak aan in plaats van er al een uur van tevoren op rond te lopen. Dat kan lange tijd prima gaan.

Maar wanneer pijn, stijfheid en bewegingsbeperking toenemen, kan het werk steeds ingewikkelder worden. Niet alleen omdat iets pijn doet, maar ook omdat fysieke betrouwbaarheid onderdeel is van veiligheid. Als jij iemand vastbindt, naalden plaatst, impact geeft of op een andere manier lichamelijk met iemand werkt, moet je erop kunnen vertrouwen dat je eigen lichaam doet wat jij verwacht.

Dat maakt lichamelijke klachten binnen ons vak niet alleen een persoonlijk probleem. Ze raken uiteindelijk ook de manier waarop je verantwoord kunt werken.

Misschien hoeven die hakken niet drie uur aan

Professioneel werken betekent wat ons betreft ook nadenken over hoe je dit werk over tien of twintig jaar nog wilt kunnen doen. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat we voortaan allemaal op ergonomische sneakers door de dungeon moeten lopen (overigens bevallen mijn kistjes prima). Wel kunnen we slimmer omgaan met ons lichaam.

Die twintig centimeter hoge laarzen kunnen fantastisch zijn bij ontvangst, tijdens bepaalde onderdelen van een sessie en natuurlijk voor fotografie. Dat betekent niet automatisch dat je er drie uur onafgebroken op moet blijven staan. Een goede, stevige laars met een lagere hak kan tijdens fysiek werk een verstandiger alternatief zijn.

Hetzelfde geldt voor de inrichting van een speelruimte. Een werkbank op de verkeerde hoogte merk je misschien niet tijdens één sessie, maar na honderden sessies wordt dat een ander verhaal. Een stevige stoel of troon is niet alleen decoratie. Werkhoogtes, voldoende bewegingsruimte en de mogelijkheid om van houding te veranderen zijn net zo relevant in een dungeon als in iedere andere professionele werkomgeving.

Misschien moeten we zelfs af van het idee dat een Meesteres voortdurend degene moet zijn die het zwaarste lichamelijke werk verricht. Een sub kan zelf een positie innemen. Een slaaf kan materiaal aangeven, opruimen, iets vasthouden of op instructie bewegen. Psychologische dominantie kost bovendien nauwelijks iets van je knieën en kan minstens zo intens zijn als een halfuur met een flogger. Dominantie zit uiteindelijk niet in hoeveel fysieke arbeid je zelf verricht.

Blijven bewegen is juist belangrijk

Wanneer gewrichten pijn beginnen te doen, ligt minder bewegen voor de hand. Bij artrose is volledig ontzien meestal juist niet de bedoeling. Bewegen en oefeningen helpen om spieren sterker te houden. Sterke spieren ondersteunen de gewrichten en kunnen ervoor zorgen dat bewegen gemakkelijker blijft.

Wandelen, fietsen en zwemmen zijn voorbeelden van activiteiten die vaak worden geadviseerd. Ook gerichte oefeningen, eventueel samen met een fysiotherapeut of oefentherapeut, kunnen helpen.

Voor een Pro Domme kan het interessant zijn om nog een stap verder te denken. Niet alleen trainen omdat je klachten hebt, maar je lichaam onderhouden omdat het onderdeel is van je werk. Wie weet dat zij veel met floggers werkt, kan aandacht besteden aan schouders, armen en core. Wie tijdens sessies veel staat, knielt en weer overeind moet komen, heeft baat bij sterke benen en voldoende mobiliteit.

We onderhouden tenslotte ook onze zwepen, meubels en apparatuur. Waarom zouden we met het belangrijkste instrument in de dungeon minder zorgvuldig omgaan?

Het vak hoeft niet te stoppen wanneer je lichaam verandert

Misschien is dat uiteindelijk het belangrijkste punt. Een ouder wordend of minder belastbaar lichaam betekent niet automatisch het einde van een carrière als Pro Domme. Het kan wel betekenen dat je manier van werken verandert.

Minder brute fysieke arbeid en meer regie. Niet meer drie uur staan wanneer een deel van een sessie net zo goed zittend kan. Een sub anders positioneren zodat jij niet twintig minuten voorovergebogen hoeft te werken. Zware materialen vervangen door alternatieven. Meer hersteltijd tussen afspraken plannen. En soms accepteren dat een bepaalde handeling niet langer verstandig is.

Dat is geen verlies van dominantie. Integendeel. Er zit weinig meesterschap in jezelf lichamelijk kapot werken omdat je vindt dat een Meesteres altijd op torenhoge hakken moet staan en alles eigenhandig moet uitvoeren. Wie dit vak lang wil blijven uitoefenen, zal niet alleen zorgvuldig met het lichaam van haar sub moeten omgaan. Ze zal minstens zo zorgvuldig moeten omgaan met haar eigen lichaam.

Want dat lichaam moet uiteindelijk nog heel wat jaren mee.

Mrs Moriah